Истражувањето што го пренесува Psychology Today се обидело да открие како човечкиот мозок ги организира општествените информации и зошто конфликтите привлекуваат толку многу внимание.
Менталните мапи на мозокот и перцепцијата на луѓето и односите
Истражувањето покажало дека мозокот поинаку реагира на непријателите
Во истражувањето учествувал 21 студент кој претходно никогаш не ја гледал популарната серија Suits.
Научниците најпрво ја снимиле мозочната активност на испитаниците додека гледале фотографии од осумте главни ликови од серијата. Потоа студентите ги изгледале првите шест епизоди, по што повторно биле подложени на скенирање на мозокот.
Во вториот дел од експериментот, учесниците ги оценувале односите меѓу ликовите, одредувајќи дали се пријателски или непријателски, како и колку се интензивни.
Резултатите покажале дека само неколку часа следење на приказната биле доволни да го променат начинот на кој мозокот реагира на лица што претходно биле целосно непознати.
Најинтересното откритие било дека непријателските односи оставиле многу посилен невролошки траг од пријателските врски.
Мозокот не памети само лица, туку и односи меѓу луѓето
Пред гледањето на серијата, фотографиите од ликовите немале никакво посебно значење за испитаниците. Но, по шест епизоди, истите лица почнале да носат цела општествена приказна – историја на лојалност, конфликти, амбиции и предавства.
Реакциите на мозокот станале значително поизразени бидејќи секоја личност добила свое место на внатрешната општествена мапа.
Ова го одразува начинот на кој функционираме и во секојдневниот живот. Луѓето ретко ги гледаме изолирано. Најчесто ги доживуваме како пријатели, сојузници, ривали, конкуренти или потенцијални закани.
Во текот на поголемиот дел од човечката историја, токму способноста за разбирање на општествените односи била клучна за опстанокот во заедницата.
Ментални мапи и конфликти
Најизразените промени во текот на истражувањето биле забележани кога испитаниците гледале ликови што биле во конфликт.
Активноста во фронталните и париеталните региони на мозокот сè повеќе ги одразувала непријателските односи по гледањето на серијата.
Овие делови од мозокот ни помагаат да:
- ги разбереме мотивите на другите
- го проценуваме однесувањето на другите луѓе
- ги предвидуваме реакциите на околината
- ги анализираме општествените односи
Експертите сметаат дека непријателството има посебен статус бидејќи конфликтот бара постојано следење, процена и предвидување.
За разлика од пријателството, кое најчесто носи чувство на сигурност, непријателските односи можат да ја променат динамиката на целата општествена група. Токму затоа мозокот им придава поголемо значење на таквите информации.
Зошто толку многу сакаме серии, романи и озборувања?
Еден од најинтересните заклучоци од истражувањето е дека за создавање на овие ментални мапи не е потребно лично искуство.
Учесниците никогаш не ги запознале ликовите од серијата, но нивните мозоци сепак изградиле детални претстави за нивните односи.
Тоа објаснува зошто луѓето толку многу сакаат:
- телевизиски серии
- романи
- филмови
- театар
- митови
- озборувања
Приказните претставуваат своевидни симулации на општествениот живот. Преку нив учиме да ги препознаваме мотивите, да ги разбираме односите меѓу луѓето и да проценуваме кому можеме да му веруваме.
Со други зборови, додека следиме заплет на екран или читаме книга, нашиот мозок всушност ги вежба општествените вештини.
Животните приказни ги исцртуваат менталните мапи
Научниците забележале и зголемена активност во делот од мозокот познат како прекунеус.
Овој регион е поврзан со:
- паметење
- размислување за другите
- толкување на туѓите емоции
- создавање општествени наративи
Кога ќе ја дознаеме нечија животна приказна, неговото лице повеќе не е само лице. Тоа станува симбол на искуства, одлуки, емоции и сеќавања.
Мозокот тогаш почнува да ја третира личноста како дел од многу поширока мрежа на информации.
Кога корисната способност станува проблем
Иако способноста брзо да ги препознаеме конфликтите ни помага подобро да се снајдеме во општественото опкружување, таа има и своја лоша страна.
Кога мозокот го користи непријателството како главен ориентир, постои ризик сите нови информации да почне да ги толкува низ веќе постојните конфликти.
Тоа може да доведе до:
- долготрајно замерување
- продлабочување на поделбите
- создавање предрасуди
- поларизација на општеството
Истата ментална стратегија што нè штити од потенцијални закани може да нè зароби во застарени конфликти и да го отежне помирувањето.
Зошто непријателите ги паметиме подолго од пријателите?
Можеби токму затоа приказните полни со конфликти остануваат со нас долго откако ќе ги изгледаме или прочитаме.
Додека мирните и секојдневни моменти лесно бледнеат од сеќавањето, конфликтите оставаат силен впечаток бидејќи мозокот ги смета за важни за разбирањето на светот околу нас.
Човечкиот мозок не прави само список на луѓето што ги среќаваме. Тој ги сместува во сложена општествена мрежа, а непријателството често претставува една од најјасните координати со чија помош се снаоѓаме во неа.
Извор: easylife.rs
